Yeni araştırmaya göre yapay zeka sistemlerinin yıllık su tüketimi 765 milyar litreye kadar ulaştı. Dünya genelinde tüketilen şişelenmiş su miktarını bile aşabilecek bu devasa tüketim, yapay zekanın çevreye çıkardığı faturayı gözler önüne seriyor. Hollandalı araştırmacı Alex de Vries-Gao’nun Patterns dergisinde yayımlanan çalışmasına göre, yapay zeka sistemlerinin tahmini su tüketimi 312,5 milyar ile 764,6 milyar litre arasında değişiyor. Yapay zekanın su ihtiyacının önemli bölümü, kullanıcıların görmediği devasa veri merkezlerinden kaynaklanıyor. Milyarlarca işlemi gerçekleştiren yüksek performanslı işlemciler yoğun ısı üretiyor. Sunucuların aşırı ısınmasını önlemek için kullanılan soğutma sistemleri büyük miktarda su tüketirken, esas yükün önemli kısmı veri merkezlerine elektrik sağlayan enerji tesislerinden geliyor.
KORKUTAN TAHMİN
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) verilerine göre dünya genelindeki veri merkezlerinin yıllık toplam su tüketimi yaklaşık 560 milyar litre düzeyinde. Bunun yaklaşık üçte ikisi enerji üretimi ve tedarikiyle bağlantılı. Başka bir ifadeyle yapay zekanın su faturası, yalnızca sunucuların bulunduğu binalarda değil, elektriğin üretildiği tesislerde de büyüyor. Asıl çarpıcı tahmin ise önümüzdeki dört yıla ilişkin. IEA’nın projeksiyonuna göre tüm veri merkezlerinin yıllık su tüketimi 2030 yılında 1,2 trilyon litreye ulaşabilir. Bu rakam mevcut seviyenin iki katından fazla.
TALEP ARTACAK
Ajansın hesaplamasına göre ABD’de 100 megavat kapasiteli büyük bir veri merkezi, elektrik üretimi dahil günlük yaklaşık 2 milyon litre su tüketebiliyor. Bu miktar yaklaşık 6 bin 500 hanenin günlük tüketimine eşdeğer. Üstelik küresel çapta yeni veri merkezlerinin devreye girmesiyle suya yönelik talebin artması bekleniyor.
SOHBETİN SU BEDELİ VAR
Yapay zekaya yöneltilen soruların da dolaylı bir su maliyeti bulunuyor. Daha önceki akademik hesaplamalarda, belirli koşullarda 20-50 soru ve yanıt içeren bir sohbetin yaklaşık yarım litre su tüketimiyle ilişkilendirilebileceği belirtilmişti. Kullanılan modelin büyüklüğü, veri merkezinin bulunduğu bölge, hava sıcaklığı ve enerji kaynağı tüketimi doğrudan etkiliyor.
Uzman isimden önemli uyarılar!
SORUNLAR ARTIYOR
Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız ise yapay zeka teknolojilerinin yaygınlaşmasının su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. Özellikle su sıkıntısı yaşayan bölgelerde kurulan veri merkezlerinin tarım, sanayi ve yerleşim alanlarıyla aynı kaynaklara ihtiyaç duyması yeni sorunları beraberinde getiriyor.
ENERJİ VERİMLİLİĞİ SAĞLANMALI
Yıldız’ın değerlendirmesinde, kapalı devre soğutma sistemlerinin yaygınlaştırılması, enerji verimliliğinin artırılması, veri merkezlerinin su kaynakları dikkate alınarak konumlandırılması ve teknoloji şirketlerinin tüketim rakamlarını şeffaf biçimde açıklaması gerektiği vurgulanıyor. Dijital teknolojilerin büyümesiyle birlikte su tüketiminin de sürdürülebilirlik politikalarının temel başlıklarından birine dönüşeceği belirtiliyor.
Yorumlar kapalı.