Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis arasındaki son görüşme, iki ülke arasındaki uzun süredir devam eden tansiyonu kısmen düşürdü. Taraflar ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi konusunda irade ortaya koyarken, Ege’deki askeri statü ve münhasır ekonomik bölge (MEB) sınırlandırmaları gibi temel başlıklarda sorunlar çözülmüş değil.
Ege’de hidrokarbon arama faaliyetlerinin artması ve deniz yetki alanı tartışmaları, Doğu Akdeniz denkleminde yeni kırılganlıklar yaratmaya devam ediyor.
İsrail–Yunanistan–Kıbrıs Rum Kesimi savunma hattı
Ankara’nın yakından izlediği bir diğer gelişme ise İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi arasında imzalanan savunma iş birliği anlaşması.
Bu kapsamda ortak askeri tatbikatlar yapılacak, İsrail askeri danışmanlık sağlayacak, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin İsrail’den silah alımı artacak.
Ankara bu iş birliğini bölgesel dengeyi hedef alan bir adım olarak değerlendiriyor. Türkiye, Doğu Akdeniz’de dışlayıcı bloklaşmalara karşı uzun süredir itiraz ediyor.
Gazze sonrası ilişkilerde kopuş
İsrail’in Gazze’ye yönelik askeri operasyonları sonrası Türkiye–İsrail ilişkileri ciddi şekilde gerildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail’in operasyonlarını sert ifadelerle eleştirdi. Ankara’nın Hamas’a yönelik tutumu da Tel Aviv yönetimi tarafından tepkiyle karşılanıyor.
Bu tablo, iki ülke arasında zaten kırılgan olan ilişkilerin daha da zor bir döneme girmesine yol açtı.
Suriye’de farklı stratejiler
Esad sonrası Suriye denkleminde de Türkiye ile İsrail’in pozisyonları ayrışıyor.
Türkiye, merkezi ve bütünlüğünü koruyan bir Suriye yapısını savunuyor. İsrail ise sınır güvenliği gerekçesiyle tampon bölge yaklaşımını öne çıkarıyor.
Ankara, özellikle terör yapılanmaları ve sınır güvenliği konusunu öncelik olarak görürken, İsrail’in sahadaki askeri varlığı bölgesel dengeleri etkiliyor.
Afrika Boynuzu ve Somaliland meselesi
Rekabetin yeni cephesi Afrika Boynuzu oldu. İsrail’in Somaliland’ı tanıma yönündeki adımı, Somali hükümeti ve Türkiye tarafından eleştirildi.
Somaliland, Bab el-Mendeb Boğazı ve Süveyş hattı açısından stratejik öneme sahip. Türkiye’nin Somali’de askeri eğitim faaliyetleri, savunma iş birliği anlaşmaları, altyapı ve kalkınma projeleri
bulunuyor.
Bu nedenle Ankara, İsrail’in adımını bölgesel çıkarlar açısından yakından izliyor.
Bölgesel rekabet mi, yeni denge arayışı mı?
Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim yalnızca ikili ilişkilerden ibaret değil; Doğu Akdeniz’den Kızıldeniz’e uzanan geniş bir jeopolitik rekabetin parçası.
Türkiye, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları ve enerji güvenliği konularında aktif politika izlerken; İsrail de Yunanistan ve Kıbrı Rum Kesimi ile iş birliğini güçlendiriyor.
Yorumlar kapalı.