Çin, küresel ticaret yollarının jeopolitik krizler nedeniyle giderek daha kırılgan hale geldiği bir dönemde Avrupa’ya uzanan yeni bir deniz rotasını devreye sokuyor. “Ice Silk Road” (Buz İpek Yolu) adı verilen güzergâh, Çin’in doğusundaki Ningbo’dan başlayarak Arktik Okyanusu’na çıkıyor, Rusya’nın kuzey kıyıları boyunca uzanan Kuzey Deniz Rotası’nı izliyor ve Kuzey Denizi üzerinden İngiltere’nin Felixstowe Limanı’na ulaşıyor. Yeni güzergâh, özellikle Ortadoğu’daki savaş ve saldırılar nedeniyle Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz hattının ciddi biçimde aksadığı bir dönemde Çin’in alternatif arayışlarının en dikkat çekici örneklerinden biri.
MESAFE VE ZAMAN
Rotanın en önemli avantajı mesafe ve zaman. Çinli Sea Legend şirketinin geçen yıl gerçekleştirdiği deneme seferinde Ningbo’dan Avrupa’ya ulaşım yaklaşık 20 gün sürdü. Bu süre, Süveyş Kanalı üzerinden yaklaşık 40 gün ve Ümit Burnu üzerinden yaklaşık 50 gün süren alternatiflerle karşılaştırıldığında ciddi bir avantaj sağlıyor. Şirket, özellikle lityum-iyon pilleri ve güneş panelleri gibi zaman ve sıcaklığa duyarlı ürünlerin taşınmasında Arktik rotanın avantaj yaratabileceğini belirtiyor.
İLK KEZ DÜZENLİ SEFER
Buradaki kritik gelişme ise Çin’in artık yalnızca deneme seferleri yapmaması. 7 Ağustos tarihli rapora göre Rusya’nın Kuzey Deniz Rotası’nın işletilmesinden sorumlu devlet şirketi Rosatom, Avrupa’ya gidecek yedi Çin gemisine geçiş izni verdi. Sea Legend’in 2026’da rotada düzenli konteyner hizmeti başlatacağı ve seferlerin Arktik denizcilik sezonu boyunca haftalık olarak yapılmasının planlandığı bildirildi. Rapor, bunun daha önceki tek seferlik veya deneysel taşımacılıklardan farklı olarak düzenli bir ticari hizmet anlamına geldiğine dikkat çekti.
AVRUPA SEFERLERİ
Deniz taşımacılığı uzmanlık yayını Seatrade Maritime da ağustos ayında Çin ve Güney Kore şirketlerinin Arktik üzerinden Avrupa seferlerini artırmaya başladığını bildirdi. Sea Legend’in yanı sıra New New Shipping, OVP Shipping ve Güney Koreli PanStar’ın da Kuzey Deniz Rotası’nı kullanmaya hazırlandığı belirtildi. PanStar’ın Busan’dan Felixstowe’a yaklaşık 18 günde ulaşması beklenen seferi, rotanın yalnızca Çin açısından değil Doğu Asya’nın tamamı açısından ticari bir alternatif haline gelmeye başladığını gösteriyor.
SÜVEYŞ’E ALTERNATİF
Çin’in Arktik hamlesinin arkasındaki en önemli nedenlerden biri Ortadoğu’daki güvenlik krizi. Al Jazeera’ya göre Kızıldeniz’in güney girişindeki Babülmendep Boğazı son haftalarda gemiler açısından büyük ölçüde riskli bir güzergâha dönüştü. Husi saldırıları nedeniyle gemilerin önemli bölümü Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı yerine Afrika’nın güneyinden dolaşmak zorunda kalıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki kriz de enerji taşımacılığı açısından küresel riskleri artırıyor. Barış dönemlerinde dünya petrol ve LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz üzerinden taşınıyor.
ÇİN’İN AVANTAJI
Çin’in Avrupa ve Ortadoğu ticareti, Malakka Boğazı, Kızıldeniz, Babülmendep, Süveyş ve Hürmüz gibi jeopolitik açıdan hassas geçiş noktalarına bağımlı. Arktik rota ise Çin’e bu zincirin önemli bölümünü devre dışı bırakma imkânı veriyor. Ancak uzmanlara göre bu durum Süveyş Kanalı’nın sonunun geldiği anlamına gelmiyor. Al Jazeera’ya konuşan Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nden Dylan Loh, Arktik rotanın şimdilik geleneksel güzergâhların yerine geçmekten çok onları tamamlayan mevsimsel bir seçenek olduğunu belirtiyor. Çünkü rota buzların durumuna bağlı ve yıl boyunca kullanılabilir değil.
[email protected]
Kaynak: Web Özel
Yorumlar kapalı.