Artan borçlar ve yükselen faizlerle birlikte merkezi yönetim bütçesindeki faiz giderleri hızla artıyor. İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) hazırladığı Türkiye’nin İsraf Karnesi raporundaki israf kalemlerinden biri de faiz giderleri oldu. Kamunun 2015’te 53 milyar lira olan faiz ödemesi, 2024 yıl sonu bütçe hedefine göre bu yıl 1 trilyon 254 milyar liraya çıkacak. Bu tutar, 2015’ten itibaren söz konusu 9 yılda merkez yönetim bütçesinden çıkan faiz giderlerinin 23.6 katına yükseldiğini gösteriyor.
“Artan merkezi yönetim bütçesi açıkları borçlanma ihtiyacını artırmıştır” denilen raporda, 2022 Temmuz ayında 3 trilyon 620 milyar lira olan merkezi yönetim borç stokunun bu yılın temmuz ayı itibarıyla 8 trilyon 106 milyar liraya çıktığına, bu iki yılda borç stokunda yüzde 127.87 oranında artış kaydedildiğine dikkat çekildi.
BORÇ FAİZİ TETİKLİYOR
Borç stokundaki artışın, faiz giderlerini de tetiklediğine dikkat çekilen raporda, “2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi’nde yer alan faiz harcama hedefinin 2019 yılında gerçekleşen faiz ödemesinin 12.5 katı olduğu görülmektedir” denildi. Raporda, faiz ödemelerinin kamu yararına yatırımların önüne geçtiği söylenerek “Bütçeden faize giden tutarın daha az kamusal hizmet, daha az altyapı yatırımı anlamına gelmesi sebebiyle faiz, vergiler üzerindeki en büyük israf kalemi olarak tanımlanmaktadır” denildi.
100 liralık verginin 17 lirası faize gidiyor
Vergilerin faiz ödemelerindeki payı da devasa boyutlara ulaştı. 2016 yılında vergi olarak ödenen her 100 liranın 10 lira 95 kuruşu faiz harcamasına giderken, 2024 yılında ise her 100 lira verginin 16 lira 93 kuruşunun faize gideceği hesaplandı. 2023 yılında faiz giderleri yüzde 117 artışla 674.6 milyar lira olmuş, toplam vergi gelirlerine oranı ise yüzde 14.99 olarak hesaplanmıştı. Bu yıl ise vergi gelirlerinin 7.4 trilyonu bulması hedeflenirken, bunun 1.25 trilyonunun faiz giderleri için harcanacağı öngörülüyor.
Yorumlar kapalı.