Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC), Türkiye Yayıncılar Birliği, Türkiye Gazeteciler Sendikası, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği, Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin dosyaların yeniden incelenmesi için 12 Ekim’de Adalet Bakanlığı’na başvurdu. Beş kuruluş, soruşturma ve yargılama dosyalarının, Ali Ertekin hakkındaki dava ve af kararı da dahil olmak üzere yeniden ele alınmasını istedi. Başvuruda emniyet, jandarma, istihbarat ve diğer devlet arşivlerinde araştırma yapılması, Sabahattin Ali’nin gömüldüğü yerin tespit edilmesi ve mümkün olması halinde DNA ile adli antropoloji incelemesi gerçekleştirilmesi talepleri yer aldı.
İŞKENCE Mİ YAPILDI?
TGC’nin açıklamasında, yazarın dönemin güvenlik ve istihbarat mekanizmalarının denetimi altındayken yakalandığı, kötü muamele veya işkence sonucu hayatını kaybetmiş olabileceği yönündeki iddiaların bağımsız ve kapsamlı biçimde araştırılmadığı belirtildi. Kuruluşlar, aradan geçen yıllara rağmen bu iddiaların giderilmediğine dikkat çekti. Başvuru, Türkiye edebiyatının en tanınmış yazarlarından Sabahattin Ali’nin ölümüne ilişkin resmi kayıtlarla yıllardır ortaya atılan iddiaların yeniden incelenmesini gündeme taşıdı.
31 MART’TA SINIRA DOĞRU YOLA ÇIKTI
“Kürk Mantolu Madonna”, “İçimizdeki Şeytan” ve “Kuyucaklı Yusuf” romanlarının yazarı Sabahattin Ali, 1940’lı yıllarda yazıları ve siyasi görüşleri nedeniyle çeşitli soruşturma ve davalarla karşılaştı. Aziz Nesin ve Rıfat Ilgaz’la birlikte çıkardığı Marko Paşa dergisi de dönemin siyasi tartışmalarının merkezindeki yayınlardan biriydi. Ali, yurt dışına çıkmak istiyordu. Yasal yollardan pasaport alamadığı için kaçak geçiş konusunda yardım aradı. 31 Mart 1948’de Ali Ertekin’le birlikte Kırklareli yönüne hareket etti.
CESEDİ KÖY YOLUNDA BULUNDU
Dönemin kayıtlarına göre amaç Bulgaristan sınırını geçmekti. Ancak yolculuk, yazarın ortadan kaybolmasıyla sonuçlandı. Sabahattin Ali’nin ölüm tarihi 2 Nisan 1948 olarak kayıtlara geçti. Cesedi ise 16 Haziran 1948’de Kırklareli’nin Sazara köyü yakınlarında bulundu. Aradan aylar geçtikten sonra ortaya çıkan cesedin Sabahattin Ali’ye ait olduğu belirlendi. Cinayetle ilgili soruşturma, Ali Ertekin’in itirafıyla yeni bir aşamaya geçti.
KATİL OLARAK ALİ ERTEKİN HÜKÜM GİYDİ
Sabahattin Ali’nin ölümünden sorumlu tutulan Ali Ertekin, yazarın Bulgaristan sınırına geçişine yardım eden kılavuzdu. Ertekin, cinayeti işlediğini itiraf etti. Anlattığına göre, Sabahattin Ali’yi başına sert bir cisimle vurarak öldürmüştü. Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesinde 30 Nisan 1949’da başlayan dava, 15 Ekim 1949’da sonuçlandı. Ertekin dört yıl hapis cezasına mahkum edildi. Ancak 1949 affıyla serbest kaldı. Buna karşılık, cezanın düşüklüğü, erken tahliye ve Ertekin’in geçmişteki bağlantıları daha sonra farklı iddiaların gündeme gelmesine neden oldu.
KATİLİ KİM YÖNLENDİRDİ?
Ertekin’in cinayeti tek başına mı işlediği, başka bir kişinin yönlendirmesiyle mi hareket ettiği veya olayın öncesinde başka bir müdahale yaşanıp yaşanmadığı soruları kamuoyundaki tartışmalarda yer aldı. Ancak cinayetin arkasında başka bir kişi ya da kurumun bulunduğu iddiası, belgelerle ortaya konamadı.
2010 YENİ BELGE ORTAYA ÇIKTI
Sabahattin Ali cinayetiyle ilgili tartışmaların önemli dönüm noktalarından biri, 2010’da ortaya çıkan bir jandarma belgesi oldu. CHP’nin eski Kırklareli Milletvekili Mehmet Kesimoğlu’nun bir antikacıdan satın aldığı eski evraklar arasında, Üsküp Jandarma Karakolu Üst Çavuşu Mevlüt Afacan’ın imzasını taşıyan ve 29 Nisan 1950 tarihini taşıyan bir belge bulundu. Belgede, Bulgaristan’a geçmek üzere yola çıkan Sabahattin Ali’ye kılavuzluk eden Ali Ertekin’in yazarı Sazara köyü sınırları içinde öldürdüğü belirtiliyordu.
KAMYÖN ŞOFÖRÜNÜN ANLATIMI
Sabahattin Ali’nin son yolculuğuna ilişkin anlatımlarda, yazarla Ali Ertekin’i Kırklareli’ne götüren bir kamyon ve şoförü de yer alıyor. Bazı tarihsel anlatımlarda şoförün Salim adlı bir kişi olduğu belirtiliyordu. Dosyadaki önemli belirsizliklerden biri de Sabahattin Ali’nin mezarının nerede olduğu. TGC ve diğer dört kuruluşun Adalet Bakanlığı’na yaptığı başvuruda bu nedenle mezar yerinin tespit edilmesi de istendi. Yer belirlenebilirse, yakınlarının rızasıyla DNA ve adli antropoloji incelemesi yapılması da talep edildi.
Yorumlar kapalı.