İsrail, Somaliland’in bağımsızlığını tanıyan dünyadaki ilk ülke oldu. Bu hamleyle İsrail; Hargeisa (Somaliland başkenti) yönetiminden hem askeri hem de ticari amaçlarla kullanılacak bir deniz üssü ve denize çıkış noktası elde etmek üzere olan Etiyopya’yı bile yaya bırakmış oldu.
Bu doğrultuda, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Somaliland adına imza atan Başkan Abdirahman Mohamed Abdullahi ile birlikte tanıma deklarasyonunu imzaladı. İki ülke karşılıklı olarak birbirlerini tanıdı. Abdullahi, Somaliland’in, ABD’nin bölgeyi barışçıl hale getirmek için desteklediği “İbrahim Anlaşmaları”na katılmaya hazır olduğunu ilan etti. İsrail ise Somaliland’e ekonomi, tarım ve sosyal kalkınma alanlarında iş birliği teklif etti.
En sert tepki Türkiye’den geldi
İsrail’in bu hamlesi, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülkenin tepkisini çekti. Türkiye, Somali’nin toprak bütünlüğünü kaybetmesini istemiyor.
Son dönemde Ankara ve Mogadişu; bir ticari merkez inşası ve Türk uzay sanayii için uzay üssü kurulması gibi dev anlaşmalara imza atmıştı.
Türkiye’nin Somaliland’in bağımsızlığına yönelik tepkisinin temelinde, Ankara ile Tel Aviv arasında Doğu Akdeniz’de devam eden rekabet de yatıyor. Suriye, Lübnan, Gazze, hidrokarbon arama faaliyetleri ve İsrail-Yunanistan-Kıbrıs arasındaki “Üçlü İttifak”tan sonra bu rekabet alanına Somaliland da girdi. Türkiye, bölgede Tel Aviv ile karşı karşıya gelmekten çekinmiyor.
İsrail’in Somaliland’a İlgisi Neden?
Ekonomik yardımların ötesinde İsrail, Somaliland’i Yemen ve Aden Körfezi üzerinde kontrol sağlamak için stratejik bir nokta olarak görüyor. Tel Aviv, Kızıldeniz’in diğer kıyısında ve Afrika Boynuzu’nda operasyonlar yürütmek için Somaliland’de bir dayanak noktası elde etmek istiyor. Bu durum tüm bölge üzerinde stratejik etkiler yaratacak.
Gazzeliler Somaliland’a sürülecek iddiası
Eleştiriler ve “Gazze” iddiası İsrail’in bu adımı bölge ülkeleri tarafından tepkiyle karşılandı. Bazı ülkeler, Tel Aviv ve Hargeisa’nın Gazze halkını Somaliland’e “toplu olarak sürmek” (tehciri) için anlaştığını iddia etse de her iki ülke de bu iddiaları yalanladı.
İsrail içinden çatlak sesler: Filistin’in tanınmasına yol açabilir
İsrail içinden de eleştiriler yükseldi. Bazı kesimler, Somaliland’in tek taraflı tanınmasının, İsrail’in “Filistin Devleti’nin tanınmasına karşı yürüttüğü hukuki tezi” çürüteceğini savunuyor. Yani bu görüşe göre Netanyahu hükümeti, kendi argümanlarını yok ederek kendi ayağına kurşun sıkmış oldu.
Afrika tepkili
Uluslararası Tepkiler ve ABD’nin Durumu Mısır dahil birçok ülke, Somali’nin toprak bütünlüğünü bozduğu gerekçesiyle kararı kınadı. Afrika Birliği de bu durumun kıtada tehlikeli bir emsal oluşturabileceği konusunda uyardı.
Trump bunu beklemiyordu
İsrail’in en büyük müttefiki olan ABD ise şu an için bu tanıma kararını takip etmedi. Aynı saatlerde Mogadişu’ya giden bir ABD CENTCOM heyeti, terör örgütü Eş-Şebab’a karşı yürütülen operasyonları görüştü. Donald Trump’ın bu konuda kesin bir karar vermeden önce zaman kazanmak istediği belirtiliyor.
Yorumlar kapalı.