Sánchez, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Hafıza kilit altında tutulamaz. Yarın 23-F belgelerini gizlilikten çıkararak vatandaşlara olan tarihi bir borcu ödeyeceğiz. Demokrasiler, daha özgür bir gelecek inşa etmek için geçmişlerini bilmelidir. Yolu açanlara teşekkürler” ifadelerini kullandı.
Moncloa kaynakları, Cadena SER’e yaptığı açıklamada çarşamba gününden itibaren yüzden fazla belgenin tüm vatandaşların erişimine açılacağını doğruladı. Bu belgeler yıllardır kamuoyuna açıklanmamıştı.
45 yıl sonra hâlâ gizli belgeler var
23 Şubat 1981’de gerçekleşen darbe girişiminin üzerinden 45 yıl geçmesine rağmen olaylara ilişkin resmi belgelerin önemli bir kısmı hâlâ gizli tutuluyor. Bu durum, Franco döneminde kabul edilen ve anayasa öncesi bir yasa olan 1968 tarihli 9 sayılı Resmi Sırlar Yasası’na dayanıyor.
Eski istihbarat servisi Cesid’in (bugünkü CNI) arşivleri hâlâ gizli. Bu arşivlerde, darbe girişiminde istihbarat unsurlarının rolünü ele alan tartışmalı Jáudenes Raporu da bulunuyor.
Ayrıca 1981 Şubat’ındaki kritik saatlerde Kraliyet Sarayı (Zarzuela), Moncloa ve askeri komutanlıklar arasındaki telefon dinlemeleri ve haberleşme kayıtları da kamuya açık değil. Bu belgelerin, özellikle istihbarat servislerinin rolüne ilişkin bazı soru işaretlerini aydınlatabileceği düşünülüyor.
Yargı sürecine ilişkin 89 klasörden oluşan tam dava dosyası da Yüksek Mahkeme’de saklanıyor ve gizli tutuluyor. Ancak bu belgeler merkezi idarenin elinde olmadığı için hükümetin bu gizlilik kaldırma kararından doğrudan etkilenmeyecek.
Muhalefet bu karardan rahatsız oldu
Ana muhalefet partisi PP’nin sözcüsü Ester Muñoz, belgelerin gizlilikten çıkarılmasını “göz boyama” olarak nitelendirdi. Muñoz, sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda “Tam bir çöküşün adımları atılıyor” ifadesini kullandı.
Yeni Gizli Bilgiler Yasası
22 Temmuz 2025’te Bakanlar Kurulu, Franco döneminden kalan mevcut mevzuatın yerine geçmesi amacıyla Yeni Gizli Bilgiler Yasası tasarısını onayladı ve parlamentoya sundu.
Yeni düzenleme kabul edilirse:
“Çok gizli” belgeler 45 yıl sonra,
“Gizli” belgeler 35 yıl sonra,
“Gizli olmayan ama hassas” belgeler 7–9 yıl sonra,
“Kısıtlı” belgeler 4–6 yıl sonra otomatik olarak gizlilikten çıkarılacak.
Bu düzenleme yürürlüğe girerse 1981 yılı ve dolayısıyla 23-F belgeleri de kapsama girecek. Ancak Cumhurbaşkanlığı ve Adalet Bakanı Félix Bolaños, “ulusal güvenlik ve savunmayı ilgilendiren” belgelerin gerekçelendirilmesi halinde gizli kalabileceğini belirtti.
Hükümete göre yasa, parlamentodaki sürecin hızlı ilerlemesi halinde 2026 sonunda yürürlüğe girebilir.
Açıklığa kavuşmayan sorular
Gizli belgeler, tarihçilerin kesin yanıt bulamadığı bazı sorulara ışık tutabilir. Bunlar arasında Kral Juan Carlos I’in darbe gecesindeki rolü, “Operación Armada” adı verilen planın kapsamı, Cesid’in kurumsal düzeydeki rolü ve yabancı istihbarat servislerinin önceden bilgi sahibi olup olmadığı bulunuyor.
Şu ana kadar 1968 tarihli Resmi Sırlar Yasası, gizli belgelerin süresiz olarak saklanmasına imkân tanıyordu. Yüksek Mahkeme daha önce, 23-F belgelerinin sanıkların ölümünden 25 yıl sonra veya darbe girişiminden 50 yıl sonra (2031’e kadar) gizli kalması gerektiğine hükmetmişti.
Ancak hükümetin yeni düzenlemesi ve salı günü yapılacak açıklama, İspanya’nın yakın tarihindeki en kritik olaylardan birine ilişkin arşivlerin önemli bölümünü kamuoyuna açabilir. Bu adımın kapsamı ve hangi belgelerin gerçekten erişilebilir olacağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.
Yorumlar kapalı.