Valladolid Üniversitesi’nden araştırmacılar, Covid-19’un ilk dalgasında hastaneye yatırılan kişilerden alınan kan örneklerini inceleyerek, daha sonra uzun Covid geliştiren hastalarda erken dönemde bazı farklı bağışıklık izleri bulunduğunu belirledi.
Binden fazla kan örneği yıllarca saklandı
Çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, araştırmacıların pandeminin ilk dalgasında alınan 1000’den fazla kan örneğini kriyojenik yöntemle saklamış olması. Bu sayede bilim insanları, yıllar sonra uzun Covid geliştiren hastaların enfeksiyonun ilk dönemindeki bağışıklık durumunu inceleme fırsatı buldu.
Araştırma ekibi, Covid-19 nedeniyle hastaneye yatırılan kişilerden hangilerinin daha sonra uzun Covid geliştirdiğini belirlemek için 1000’den fazla tıbbi geçmişi tek tek inceledi. Daha sonra bu kişilere ait kan örnekleri çözdürülerek gelişmiş hücre analiz yöntemleriyle değerlendirildi.
Uzun Covid gelişmeden önce bağışıklık sistemi farklıydı
Araştırmaya göre uzun Covid geliştiren hastaların bağışıklık sisteminde, hastalık henüz kalıcı hale gelmeden önce bazı farklılıklar vardı.
UVA araştırmacılarından David Bernardo, çalışmanın önemini şu sözlerle anlattı:
“Bu çalışma sayesinde, hastalar uzun Covid geliştirmeden önce bağışıklık sistemlerinde farklılıklar olduğunu doğruladık. Bu, onların uzun Covid’e yatkın olduğu anlamına mı geliyor? Bunu bilmiyoruz. Ancak uzun Covid ortaya çıkmadan önce doğuştan gelen bağışıklık sistemlerinde değişiklikler olduğunu biliyoruz.”
Araştırmada özellikle doğuştan gelen bağışıklık sistemi öne çıktı. Bu sistem, vücudun enfeksiyonlara karşı verdiği ilk savunma hattı olarak biliniyor.
İlk dönemde farklı, aylar sonra farklı bağışıklık izleri
Bilim insanları, Covid’in akut döneminde yani hastalığın ilk safhasında daha çok doğuştan gelen bağışıklıkla ilgili değişikliklerin görüldüğünü belirledi.
Hastaneden taburcu olduktan üç ay sonra ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Bu kez bağışıklık sisteminin daha özel yanıtlar üreten kısmı olan adaptif bağışıklık üzerinde değişiklikler daha belirgin hale geldi.
Bu bulgu, uzun Covid’in tek bir anda ortaya çıkan basit bir tablo değil, zaman içinde bağışıklık sistemiyle birlikte değişen karmaşık bir süreç olabileceğini gösteriyor.
Çalışma neden önemli?
Uzun Covid üzerine yapılan birçok araştırma, halihazırda semptomları devam eden hastalarla tamamen iyileşmiş kişileri karşılaştırıyor. Ancak bu yöntem, bağışıklık sistemindeki farklılıkların hastalığın nedeni mi yoksa sonucu mu olduğunu anlamayı zorlaştırıyor.
Valladolid Üniversitesi’nin çalışmasını farklı kılan nokta ise araştırmacıların hastalığın en başındaki kan örneklerine ulaşabilmiş olması. Böylece uzun Covid gelişmeden önce bağışıklık sisteminde hangi farklılıkların bulunduğu incelenebildi.
Araştırmada kaç kişi incelendi?
Çalışmada toplam 45 kişi analiz edildi. Bunların 22’si, pandemiden önce kan örneği alınmış sağlıklı gönüllülerden oluştu. Bu kişiler, SARS-CoV-2 ile hiç karşılaşmamıştı.
Diğer 23 kişi ise Mart-Mayıs 2020 arasında Covid-19 nedeniyle hastaneye yatırılan hastalardı. Bu gruptaki 10 kişi daha sonra uzun Covid geliştirirken, 13 kişi kalıcı semptom olmadan iyileşti.
Gelecekte tanı ve takipte kullanılabilir
Araştırmacılara göre bu bulgular, gelecekte uzun Covid riski taşıyan hastaların daha erken belirlenmesine yardımcı olabilir. Belirli bağışıklık değişiklikleri birer biyobelirteç olarak kullanılabilirse, hastaların tanı ve takip süreçleri daha etkili hale gelebilir.
Bilim insanları şimdi bu bulguların yalnızca uzun Covid için değil, diğer enfeksiyon sonrası sendromlar için de geçerli olup olmadığını araştırmak istiyor.
Uzun Covid nedir?
Uzun Covid, Covid-19 enfeksiyonundan sonra haftalar ya da aylar boyunca devam eden semptomları tanımlamak için kullanılıyor. Halsizlik, nefes darlığı, beyin sisi, kas ağrısı, çarpıntı ve konsantrasyon güçlüğü en sık bildirilen şikayetler arasında yer alıyor.
Yeni çalışma, bu tablonun bazı hastalarda enfeksiyonun çok erken döneminde başlayan bağışıklık sistemi değişiklikleriyle ilişkili olabileceğini gösteriyor.
Yorumlar kapalı.