Bilim insanları, İber Yarımadası’nın (İspanya ve Portekiz’in bulunduğu bölge), yerkabuğundaki büyük levhalar arasındaki etkileşim nedeniyle çok yavaş bir şekilde saat yönünde döndüğünü ortaya koydu. Yeni jeodinamik veriler, bu hareketin milimetrik düzeyde ancak sürekli olduğunu gösteriyor.
Afrika ve Avrasya levhaları arasındaki baskı
Araştırmaya göre bu hareketin temel nedeni, Afrika ve Avrasya levhalarının Batı Akdeniz’de birbirine doğru yaklaşması. Bu iki levha yılda yaklaşık 4 ila 6 milimetre hızla yakınlaşırken, İber Yarımadası’nın güneyinde sınır hattı oldukça karmaşık bir yapı sergiliyor.
Özellikle Cebelitarık yayı (Gibraltar Arkı) ve çevresindeki jeolojik yapı, gerilimin bir kısmını emerken, yarımadanın batı ve güneybatısında doğrudan bir sıkışma etkisi yaratıyor. Bu durum, İber Yarımadası’nın çok küçük açılarla dönmesine yol açıyor.
Rotasyon ne kadar hızlı?
Bilim insanları, bu dönüşün bir milyon yılda yaklaşık 0,1 ila 0,2 derece civarında gerçekleştiğini belirtiyor. Bu, günlük hayatta fark edilmesi imkânsız olsa da, jeolojik zaman ölçeğinde son derece anlamlı bir hareket olarak değerlendiriliyor.
Depremlerle bağlantısı var mı?
Bu yavaş rotasyon, yüzeyde doğrudan hissedilmese de yer kabuğunda gerilim birikimine ve deformasyona neden oluyor. Özellikle güneybatı İber Yarımadası ile Cebelitarık çevresi, bu etkilerin en belirgin görüldüğü bölgeler arasında yer alıyor.
Uzmanlar, bu tür hareketlerin tarihsel olarak büyük depremler yaşamış bölgelerde gelecekteki sismik risklerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini vurguluyor.
Elde edilen veriler, aktif fayların daha net belirlenmesine, deprem tehlike haritalarının geliştirilmesine ve uzun vadeli jeodinamik süreçlerin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacak. Uydu ölçümleri ve yer istasyonlarından elde edilen verilerin artmasıyla, bu rotasyonun ayrıntılı bölgesel haritalarının çıkarılması hedefleniyor.
Yorumlar kapalı.