Mitokondriyal hastalıklar nadir görülür ve hücrelerin enerji üretiminden sorumlu yapıları olan mitokondrilerin düzgün çalışmasını engelleyen genetik mutasyonlardan kaynaklanır. Bu durum özellikle beyin, kalp ve kaslar gibi yüksek enerji tüketen organları etkileyerek aşırı yorgunluk, kas zayıflığı ve erken yaşlanma gibi belirtilere yol açabilir.
Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışma, mitokondri işlevi ile bağırsak mikrobiyotası arasında bir bağlantı ortaya koyarak, şu anda tedavisi olmayan bu hastalıklar için yeni tedavi yollarının önünü açıyor.
Derinlemesine açıklama
Araştırmayı yöneten bilim insanı María Mittelbrunn, şu şekilde açıklıyor:
“Mitokondriler düzgün çalışmadığında bağırsak bariyeri de zayıflar. Bu da bağırsakta yaşayan mikroorganizmaların dengesini bozar. Oysa bu mikroorganizmalar sağlığımız için hayati öneme sahiptir; vücudu korur ve zararlı maddelerin kana geçmesini engeller.”
Mitokondrilerin neden olduğu bu mikrobiyota bozulması, aynı anda birden fazla sağlık sorununa yol açabilir. Bu durum “çoklu hastalık” (multimorbidite) olarak adlandırılır. Araştırmacılar bu süreci incelemek için mitokondri fonksiyonu bozulmuş fare modeli geliştirdi.
Bu hayvanlarda bağırsak bariyerinin zayıfladığı, buna bağlı olarak da faydalı bakterilerin azaldığı ve mikrobiyota dengesinin bozulduğu görüldü. Bu dengesizlik, bağırsak, enerji ve bağışıklık sağlığı için kritik olan butirat üretiminin azalmasına yol açtı.
Deneyler ve sonuçlar
Araştırmacılar önce sağlıklı bağırsak mikrobiyotasını hasta farelere nakletti. Çalışmanın yazarlarından Manuel Montero Gómez de las Heras’a göre bu tedavi butirat seviyelerini yeniden artırdı ve hayvanların yaşam süresini anlamlı şekilde uzattı.
Daha sonra daha basit bir yöntem denendi: Diyete, vücutta butirata dönüşebilen tributirin eklendi. Bu yöntemle kilo kaybı yavaşladı, kas gücü arttı. Böbrek fonksiyonları iyileşti ve yaşam süresi uzadı.
Ayrıca butiratın, bağırsak hücrelerinin işleyişini değiştirerek bağırsak bariyerini güçlendirdiği ve oksidatif stresin yol açtığı hücresel hasarı azalttığı gözlemlendi.
Araştırma, mitokondriler ile bağırsak mikrobiyotası arasındaki ilişkinin bu tür hastalıkların gelişiminde önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor.
Bilim insanlarına göre, butirat gibi faydalı moleküllerin yeniden kazanılmasına yönelik stratejiler geliştirmek, bu hastalıkların tedavisinde yeni kapılar açabilir.
Çalışma; University of Michigan, Instituto de Investigación en Ciencias de la Alimentación ve Centro Nacional de Investigaciones Cardiovasculares iş birliğiyle yürütüldü.
Yorumlar kapalı.