Ukrayna merkezli savunma yayın organı Militarnyi’nin aktardığı son verilere göre, ABD yapımı F-35 savaş uçaklarının yeni üretim partilerinde fiyatlar yeniden yükseldi. F-35A ve F-35B modellerinin ortalama “uçuşa hazır” maliyeti önceki üretim partilerine göre yüzde 11’in üzerinde artarken, uçak gemilerinde kullanılmak üzere geliştirilen F-35C’nin fiyatındaki artış yüzde 8,5 seviyesinde kaldı. ABD’nin F-35 Ortak Program Ofisi tarafından açıklanan rakamlar, daha önce maliyetleri düşürülerek seri üretimin avantajlarından yararlanması beklenen programda yeni bir fiyat baskısına işaret ediyor. Air & Space Forces Magazine de 3 Eylül’de F-35A’nın fiyatının önceki 82,5 milyon dolarlık seviyeden yaklaşık 92 milyon dolara çıktığını bildirdi.
F-35A 92 MİLYON DOLARA ÇIKTI
Yeni üretim rakamlarında F-35A’nın “flyaway” maliyeti yaklaşık 92 milyon dolar olarak hesaplanıyor. F-35B’nin fiyatı 109 milyon dolardan yaklaşık 121,4 milyon dolara, F-35C’nin fiyatı ise 102,1 milyon dolardan yaklaşık 110,8 milyon dolara yükseliyor. Söz konusu haberlere göre bu rakamlar uçağın satın alma maliyetini ifade ediyor; eğitim, bakım, yedek parça, altyapı ve uzun dönemli işletme giderleri dahil edildiğinde gerçek maliyet çok daha yüksek oluyor. Fiyat artışının dikkat çekici olmasının bir nedeni de F-35 programının uzun yıllardır maliyetleri aşağı çekme hedefiyle hareket etmesi. Lockheed Martin ile ABD Savunma Bakanlığı, 2025’te 18 ve 19’uncu üretim partileri için 296 uçaklık ve yaklaşık 24,3 milyar dolarlık anlaşmayı kesinleştirmişti. Lockheed Martin, buna rağmen uçak başına maliyet artışının genel enflasyonun altında kaldığını savunmuştu.
SAVAŞLAR FİYATLARI BASKILIYOR
F-35 fiyatındaki yükseliş, yalnızca tek bir sözleşmedeki maliyet artışı olarak görülmüyor. ABD savunma sanayisinde son dönemde üretim kapasitesini artırma baskısı da giderek büyüyor. Reuters’ın temmuz ayında aktardığına göre Lockheed Martin, 2026 yılı satış ve kâr beklentilerini yukarı çekti. Şirketin havacılık birimindeki satış artışında F-35 üretimindeki yükseliş de etkili oldu. Pentagon’un Ukrayna ve Ortadoğu’daki savaşlar nedeniyle mühimmat stoklarını yeniden doldurmaya çalışması, savunma sanayisindeki üretim kapasitesi üzerinde genel bir baskı oluşturuyor.
TÜRKİYE’NİN F-35 TALEBİ MASADA
F-35 fiyatlarındaki bu yeni artış Türkiye açısından da dikkat çekici. Ankara, programın ortaklarından biri olarak uçak için üretim sürecine sanayi katkısı sağlamış, ancak Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alınmasının ardından 2019’da F-35 programından çıkarılmıştı. Türkiye’nin F-35 girişimi ise yeniden hareketlendi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Ankara’daki NATO Zirvesi sırasında Türkiye’ye F-35 satışına yeniden sıcak yaklaşması, programın yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Ancak süreç henüz kesinleşmiş değil.
Yorumlar kapalı.