Brüksel üzerindeki haftalar süren baskının ardından, İspanya, İrlanda ve Slovenya öncülüğündeki, Belçika ve Hollanda başta olmak üzere birçok ortak tarafından desteklenen eksen; Almanya’nın geleneksel temkinli tutumuyla, aynı çizgiyi paylaşan ve İtalya’nın da karşı çıktığı bir duvarla karşılaştı. İtalya’ya göre bu önlem — Başbakan Yardımcısı Antonio Tajani’nin sözleriyle — tüm İsrail halkını cezalandırıcı nitelik taşıyor.
Lüksemburg’da yapılan dışişleri bakanları toplantısı öncesinden beri beklenen senaryo, 27 üye arasında resmi bir oylamaya gidilmeden gerçekleşti. Bunun nedenlerinden biri de, birçok başkentin vurguladığı gibi, hedefe ulaşmadan Avrupa Birliği içindeki çatlakları açıkça ortaya sermekten kaçınmaktı: yani Benyamin Netanyahu hükümeti üzerinde Gazze ve Lübnan’daki insan hakları ihlallerini, Batı Şeria’daki yerleşimci şiddetini durdurması için gerçekten baskıyı artırmak ve aynı zamanda müttefik Donald Trump’a da bir mesaj göndermek.
Gazze Şeridi’nde sivil ölümlerinin artması karşısında Brüksel, daha geçen yıl İsrail’e karşı ticaretin kısılmasından hedefe yönelik yaptırımlara kadar uzanan çeşitli önlemleri masaya koymuştu. Ancak bunların hiçbiri şimdiye kadar gerekli desteği toplayamadı. Anlaşmanın tamamen askıya alınması, 27 üyenin oybirliğini gerektiriyor — ki bu fiilen ulaşılamaz görünüyor — yalnızca ticari kısmının durdurulması ise nitelikli çoğunlukla geçebilir.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, “Bugün görmediğimiz siyasi kaymalar gerekli” itirafında bulundu, ancak tartışmanın “süreceğini” de belirtti. Bir kez daha engel çıkaran taraf Berlin oldu; Almanya, anlaşmanın yalnızca ticari ayağının bile dondurulmasını “uygunsuz” buldu.
Bununla birlikte Wadephul, Netanyahu hükümetinin özellikle yerleşimci şiddeti ve Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişletilmesi konusunda somut ve “acil” adımlar atması gerektiğini vurguladı. Bu çizgi, Roma ile yakın koordinasyon içinde belirlendi.
Tajani ise, ortaklık anlaşmasını durdurmak için “ne sayısal ne de siyasi şartların mevcut olduğunu” söyledi. Alman mevkidaşına kıyasla daha net ifadelerle, başta yerleşimciler olmak üzere şiddetin sorumlularını hedef alan önlemlerin alınmasına kapı araladı. İtalyan bakışına göre bu tercih, halk üzerinde ayrım gözetmeyen etkiler yaratmaktan kaçınmayı ve daha çok İsrail hükümetinin kararlarını etkilemeyi amaçlıyor.
Ancak karşı cephede baskı azalmıyor. Pedro Sanchez’in başını çektiği sert çizgi yanlısı hükümetler, ilk AB önlemlerinin nitelikli çoğunlukla kabul edilmesi için “gerekli mutabakatı oluşturmak” üzere şimdiden çalışıyor.
İlk sınav 11 Mayıs’ta, Brüksel’de yapılacak bir sonraki Dışişleri Konseyi toplantısında gelebilir. Burada, Peter Magyar’ın Macaristan’ındaki yeni siyasi yönelim — ve gelecekteki dışişleri bakanı Anita Orban — etkili olabilir; özellikle de şimdiye kadar Budapeşte’nin vetosu nedeniyle tıkanan yerleşimciler dosyasında olası bir dönüş yaşanırsa.
Paris ve Stockholm ise, işgal altındaki topraklarla bağlantılı ekonomik faaliyetleri doğrudan hedef almak, ancak İsrail devletiyle olan genel ticareti etkilememek amacıyla, yerleşimlerden gelen ürünlerin ithalatını engelleme seçeneğini yeniden gündeme taşıdı.
Brüksel ise bu konuda zaman kazanıyor, ancak kapıyı da kapatmıyor: Kallas’ın açıkladığına göre yeni seçenekler için “hukuki dayanaklar ve Komisyon’dan bir teklif” gerekiyor. Kallas, konuyu AB Ticaret Komiseri Maros Sefcovic’in önüne getirmeyi taahhüt etti.
Madrid, Dublin ve Ljubljana’nın ortak şekilde yinelediği üzere, burada söz konusu olan şey, haklara ve uluslararası hukuka saygı temelinde kendini tanımlayan bir Avrupa’nın “inandırıcılığı”. Bu Avrupa, ihlaller karşısında tereddüt etmeyi göze alamaz.
Kallas ise buna yanıt olarak, bu inandırıcılığın “azalmadığını, aksine arttığını” savundu. Kıta diplomasisinin başındaki isim, bir veriye dayanarak bu görüşünü savunmayı sürdürüyor: Avrupa Birliği, insani yardımlar, Filistin Yönetimi’ne destek ve yeniden inşa çalışmalarıyla Filistinlilere verilen desteğin “temel direği” olmaya devam ediyor.
Yorumlar kapalı.