İnsanlar da diğer memeliler gibi mevsimsel değişiklikler yaşar. Örneğin uyku süresi ve sirkadiyen ritimlerde farklılıklar görülür. Bu durumla bağlantılı olarak birçok kişi, özellikle ilkbahar döneminde yorgunluk ve düşük enerji seviyeleri yaşadığını bildirir.
Bu nedenle İsviçre’deki Basel Üniversitesi araştırmacıları bu durum üzerine bir çalışma gerçekleştirdi.
Basel Üniversitesi ve Üniversite Psikiyatri Klinikleri Kronobiyoloji Merkezi araştırmacılarından Christine Blume, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:
“Genel olarak birçok insan yılın daha karanlık aylarında kendini daha yorgun hisseder ve daha fazla uyur. Bu durum kronobiyoloji çalışmalarında da görülüyor ve araştırmamıza katılan kişilerin verileri de bunu doğruluyor.”
Araştırma nasıl yapıldı?
Çalışma, Nisan 2024’ten itibaren bir yıl boyunca yürütülen çevrim içi bir anket çalışmasına dayanıyor. Katılımcılarla her altı haftada bir iletişime geçildi ve araştırmacılar toplam 418 kişinin yanıtlarını analiz etti.
Ankette katılımcılar son dört haftadaki yorgunluk seviyelerini değerlendirdi. Ayrıca gündüz uykululuğu ve uyku kalitesi hakkında da bilgi verdiler. Anketler farklı mevsimlerde tekrarlandı.
Araştırmada 17 ay süren süreçte katılımcıların en az iki değerlendirme yapması sağlandı. Katılımcıların yaklaşık %80’i kadındı.
Bahar yorgunluğu gerçekten var mı?
Katılımcıların yaklaşık %47’si bahar yorgunluğu yaşadığını söyledi. Ancak yıl boyunca yapılan ölçümler, yorgunluk, gündüz uykululuğu, uykusuzluk belirtileri veya uyku kalitesinde mevsimsel ya da aylık bir değişim olduğuna dair güçlü bir kanıt ortaya koymadı.
Araştırmacılar, insanların algısı ile ölçüm verileri arasındaki bu farkı şöyle yorumladı: Bahar yorgunluğu büyük ölçüde kültürel bir olgu olabilir.
Dr. Blume’a göre bunun nedeni şu:
“Bu durum için yaygın kullanılan bir terim olduğu için insanlar bahar aylarında yorgunluklarına daha fazla dikkat ediyor ve yaşadıkları belirtileri buna göre yorumluyor. Böylece bu algı sürekli olarak güçleniyor.”
Yaz aylarında daha az uyku
Çalışmanın dikkat çekici bir başka sonucu da yorgunluğun yaz aylarında daha az uyumaya rağmen artmaması oldu. Blume, bu durumu şöyle açıklıyor:
“Yazın günler daha uzun olduğu için insanlar akşamları dışarı çıkıyor ve gecelerin tadını çıkarıyor. Bu nedenle daha az uyuyorlar.”
Uzmanların önerileri
Araştırmacılar mevsimsel yorgunluk hissine karşı şu önerilerde bulunuyor:
Gün ışığından mümkün olduğunca yararlanmak
Düzenli egzersiz yapmak
Yeterli uyumak
Bu alışkanlıkların biyolojik saatin dengelenmesine ve enerji seviyelerinin korunmasına yardımcı olabileceği belirtiliyor.
Yorumlar kapalı.