Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, ülkesinde “Malvinas” olarak adlandırılan Falkland Adaları üzerindeki egemenlik iddiasını sertleştirerek İngiltere ve İsrail bağlantılı Sea Lion petrol projesine karşı yaptırım uygulanacağını ve adalara yakın Tierra del Fuego’da yeni bir deniz üssünün kurulacağını açıkladı. Milei, Buenos Aires’in “diplomatik, ekonomik ve hukuki bütün araçları” kullanacağını söylerken İngiltere egemenlik tartışmasına kapıyı kapattı. ABD Başkanı Donald Trump ise Washington’ın uzun süredir izlediği tutumu “gözden geçirdiğini” açıklaması oldu.
1833’TE BAŞLAYAN EGEMENLİK KAVGASI
Güney Atlantik’te Arjantin kıyılarının yaklaşık 500 kilometre doğusunda bulunan takımadalar, 1833’ten beri İngiltere yönetiminde. Arjantin ise İspanya’dan bağımsızlığını kazanmasının ardından adalar üzerindeki egemenliği devraldığını ve İngiltere’nin 1833’te bölgeyi hukuka aykırı biçimde işgal ettiğini savunuyor. Londra bunu reddediyor ve egemenlik iddiasını adalarda yaşayanların kendi geleceklerini belirleme hakkına dayandırıyor.
74 GÜNLÜK SAVAŞ
Anlaşmazlık 2 Nisan 1982’de askeri çatışmaya da dönüştü. Arjantin’de, General Leopoldo Galtieri liderliğindeki askeri cunta adaları işgal etti. İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher hükümeti ise binlerce kilometre uzaklıktaki Güney Atlantik’e büyük bir deniz gücü gönderdi. Savaş 14 Haziran 1982’de Arjantin birliklerinin teslim olmasıyla sona erdi. Çatışmalarda 649 Arjantinli asker, 255 İngiliz askeri ve üç sivil hayatını kaybetti. Arjantin askeri olarak yenilgiye uğrarken İngiltere adalar üzerindeki kontrolünü korudu. Savaş Arjantin’deki askeri cuntanın çözülmesini hızlandıran gelişmelerden biri oldu. Ancak Buenos Aires, askeri mağlubiyetin ardından da egemenlik talebinden vazgeçmedi.
YÜZDE 99 ‘İNGİLTERE’ DEDİ
İngiltere’nin egemenlik tezinin temel dayanaklarından biri de 2013 referandumu. Adalarda yapılan oylamada seçmenlerin yüzde 99,8’i İngiliz Denizaşırı Toprağı statüsünün korunması yönünde oy kullandı. Arjantin ise referandumu tanımadı. Buenos Aires, adaların mevcut nüfusunun İngiliz yerleşiminin sonucu olduğunu savunarak egemenlik meselesinin bu nüfusun kendi kaderini tayin hakkına indirgenemeyeceğini ileri sürüyor. İngiltere’nin yeni Savunma Bakanı Wes Streeting de Milei’nin son çıkışına aynı tezle yanıt verdi. Streeting, adalarda yaşayanların İngiliz kalmayı seçtiğini belirterek Londra’nın Falkland’a bağlılığının “mutlak ve sarsılmaz” olduğunu söyledi. Dışişleri Bakanı Ed Miliband da egemenlik politikasında değişiklik bulunmadığını açıkladı.
PETROL PAYLAŞIMI GERİLİMİ ARTTIRDI
Falkland Adaları’daki yeni krizi geçmişteki egemenlik tartışmalarından ayıran en önemli unsur ise petrol. İngiliz Rockhopper Exploration ile Tel Aviv borsasında işlem gören Navitas Petroleum, adaların yaklaşık 220 kilometre kuzeyindeki Sea Lion sahasını işletmeye hazırlanıyor. Navitas projede yüzde 65, Rockhopper ise yüzde 35 paya sahip. Yaklaşık 1,7 milyar varil petrol barındırdığı tahmin edilen sahada ilk üretimin 2028’de başlaması planlanıyor. Projenin ilk geliştirme maliyetinin yaklaşık 2,2 milyar dolar olması bekleniyor. Arjantin, Falkland yönetiminin şirketlere verdiği ruhsatları tanımıyor. Arjantin hükümeti projeye katılan şirketlerin yanı sıra hissedarlar, yöneticiler ve tedarikçilere yaptırımlar uygulamaya hazırlanıyor.
DENİZ ÜSSÜ HAMLESİ
Milei aynı zamanda Tierra del Fuego’da yeni bir deniz üssü kurulacağını da açıkladı. Arjantin’in en güneyindeki bölge, ülkenin Falkland/Malvinas üzerindeki iddiasının yanı sıra Güney Atlantik ve Antarktika stratejisinde de kritik konumda bulunuyor. Millei buna karşın ülkesinin egemenlik mücadelesini diplomatik, ekonomik ve hukuki araçlarla sürdüreceğini de belirtti.
ABD POZİSYON MU DEĞİŞTİRDİ?
Arjantin basınındaki bilgilere göre krizin yeniden alevlenmesinde Washington’dan gelen açıklama da etkili oldu. ABD, uzun yıllardır İngiltere’nin adalar üzerindeki fiili yönetimini tanırken egemenlik iddiaları konusunda tarafsız bir çizgi izliyordu. ABD Başkanı Donald Trump, 31 Ağustos’ta Falkland konusunda ABD’nin pozisyonunu gözden geçirip geçirmediği sorusuna, “Her pozisyonu gözden geçiririm” diyerek olası bir değişikliğin kapısını açık bıraktı. Trump’la yakın siyasi ilişkilere sahip olan Milei, Washington’ın olası politika değişikliğini Buenos Aires’in son yıllardaki dış politikasının sonucu olarak da sundu. Uzmanlar, Turmp’ın olası bir krizde Arjantin liderinin yanında yer alacağını tahmin ediyorlar.
Yorumlar kapalı.