ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik olası yeni askeri harekat kapsamında GBU-43/B MOAB (Mother of All Bombs – Tüm bombaların anası) bombasını kullanmayı değerlendirdiği bildirildi. CNN’in haberine göre Pentagon tarafından hazırlanan seçenekler arasında İran’ın nükleer tesisleri ve enerji altyapısına yönelik saldırılar bulunuyor. Planlarda, İran’ın yer altında inşa ettiği ve ABD ile İsrail’in nükleer faaliyetlerle ilişkilendirdiği Kazma Dağı (Pickaxe Mountain) tesisi de olası hedefler arasında gösteriliyor. Beyaz Saray, gizli askeri planlara ilişkin yorum yapmazken Trump’ın bütün seçenekleri değerlendirdiğini belirtti.
2017’DE AFGANİSTAN’DA KULLANILDI
MOAB, 2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgal hazırlıkları sırasında geliştirildi. Yaklaşık 9,1 metre uzunluğunda, 10 ton ağırlığında ve GPS güdümlü olan bomba, geniş alanlarda çok yüksek basınçlı patlama oluşturmak üzere tasarlandı. İlk kez 13 Nisan 2017’de Afganistan’ın Nangarhar vilayetinde, IŞİD-Horasan örgütünün kullandığı tünel ve mağara kompleksine karşı MC-130 uçağından bırakıldı. Afgan makamları saldırıda 90’dan fazla militanın öldüğünü bildirdi; sivillerin de hayatını kaybettiği saldırıya ilişkin dava açma girişimleri ise ABD tarafından engellendi. MOAB’ın 2003 Irak savaşında da hazır tutuldu ancak kullanılmadı.
11 TONLUK DEV YIKIM
ABD Hava Kuvvetleri verilerine göre GBU-43/B’nin toplam ağırlığı yaklaşık 9,5-10 ton, patlayıcı savaş başlığı ise yaklaşık 8,5 ton. Bombanın patlama gücü yaklaşık 11 ton TNT eşdeğeri olarak ifade ediliyor. Pentagon’un bombaya ilişkin test ve değerlendirme raporlarında ise patlamanın dokuz şehir bloğuna karşılık gelen genişlikte bir alanda yıkıcı etki oluşturabileceğini belirtti. Ancak raporlara göre MOAB, yerin onlarca metre altındaki güçlendirilmiş tesisleri delmek için tasarlanmış bir mühimmat değil. Bu görev için geliştirilen 13,6 tonluk GBU-57 sığınak delici bomba, Haziran 2025’te İran’ın nükleer tesislerine yönelik Amerikan saldırılarında kullanılmıştı. MOAB’ın büyük patlama gücünün çok sayıda sivilin hayatını kaybetmesine yol açabileceği uyarıları da medyada sıklıkla yapılıyor.
İRAN’DA KULLANILIRSA NE OLUR? UZMANLARDAN UYARI
Amerikan medyasına konuşa Amerikan askeri kaynaklarına göre Kazma Dağı’nın kalın granit tabakaları altında bulunduğu düşünülen tesislerin MOAB ile yok edilmesi oldukça zor. Askeri kaynaklar, bombayı geniş alanları tahrip etmeye uygun, aynı zamanda psikolojik baskı yaratabilecek bir silah olarak değerlendiriyorlar. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) uydu görüntülerine dayanan araştırmaları da İran’ın yer altı tesislerinin girişlerini güçlendirdiğine işaret ediyor. Enerji tesislerinin hedef alınması halinde ise büyük patlama, yakın çevredeki sivil yerleşimleri, elektrik ve yakıt altyapısını bütünüyle etkileyebilecek güce sahip. Amerikalı yetkililer, böyle bir saldırının İran’ı teslim olmaya zorlayacağının veya nükleer programını tamamen ortadan kaldıracağının garanti olmadığını belirtiyor.
Yorumlar kapalı.